Slova koja pričaju priču

Letnja škola kaligrafije i ikonopisanja „Putevima Zaharija Orfelina“ i ove je godine održana u organizaciji Odbora za obrazovanje Zajedničkog veća opština Vukovar. U dečijem odmaralištu na Rudniku od 10. do 16. avgusta boravilo je 57 učenika, uz odgovorne osobe, zaposlene u ZVO-u i vodiče.

- Učenici su bili stvarno marljivi, pokazali su veliko interesovanje za kaligrafiju. Svaki dan su predviđena dva sata za radionicu kaligrafije, a dva sata za radionicu ikonopisanja, ali deca su znala i duže da ostaju kako bi dovršili svoje radove. Naš zadatak nije bio da se samo bavimo pomenutim radionicama, nego je ovim projektom povezano više sadržaja. Obišli smo mnoga istorijska i kulturna mesta, ali i sam teren je geografski veoma zahtevan i drugačiji od našeg podneblja, tako da su učenici imali objedinjenu nacionalnu grupu predmeta kroz ovaj projekat – kaže predsednica Odbora za obrazovanje ZVO-a Milica Stojanović.

Deca su imala priliku da razvijaju svoje veštine u kaligrafiji i ikonopisanju, ali i da se upoznaju sa značajem kulturnog i duhovnog nasleđa i da se međusobno povežu u kreativnoj atmosferi koju je stvorila nastavnica likovne kulture Dajana Prekodravac.

Posećena mnoga istorijska mesta

Polaznici Letnje škole kaligrafije i ikonopisanja „Putevima Zaharija Orfelina“ bili su učenici viših razreda osnovnih škola u kojima se nastava odvija po modelu A, na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu sa područja Vukovarsko-sremske i Osječko-baranjske županije. Takođe, učenike osim interesa za očuvanje ćiriličnog pisma, povezuje i želja za upoznavanjem srpske kulturne baštine pa su tako uživali i u različitim izletima koji su im organizovani. Tako su u okviru prvog dana programa Letnje škole učenici posetili crkvu Svetog Jovana Krstitelja sa nekropolom, gde su se upoznali sa istorijom i značajem te crkve u verskom i kulturnom nasleđu. Nakon toga, proveli su vreme na svežem planinskom vazduhu, uživajući u druženju i aktivnostima u prirodi. Drugi dan na Rudniku obeležen je posetom direktora Centra dečijih odmarališta i oporavilišta grada Beograda Bogdana Stavrova, koji je sa svojim saradnicima izrazio veliko interesovanje i podršku ovom kulturno-obrazovnom događaju, koji organizuje Zajedničko veće opština Vukovar. Tokom posete, imali su priliku da se upoznaju sa radovima učenika, razgovaraju sa organizatorima, kao i da se lično uvere u značaj negovanja lepog pisanja kao dela kulturnog i umetničkog izražavanja mladih. Nakon radionica ikonopisanja i kaligrafije, učenici su imali priliku i da posete arheološko nalazište Prljuša gde su uz pomoć koordinata, učestvovali u potrazi za poklonima koji su ranije bili sakriveni na tom području. Ova aktivnost je na zanimljiv i edukativan način upotpunila program, podstičući timski rad, snalažljivost i istraživački duh među decom.

Takođe, polaznici škole posetili su Muzej Drugog srpskog ustanka u Takovu, gde se nalazi stalna postavka Drugi srpski ustanak i srpska revolucija 1804–1839. Postavka, kroz arhivsku građu, originalne predmete i reprodukcije, prikazuje ključne istorijske događaje od Prvog srpskog ustanka do kraja prve vladavine kneza Miloša Obrenovića. Među prisutnima, posebnu pažnju izazvao je segment izložbe sa ostacima Takovskog grma – simbola ustanka, kao i čuveno platno Paje Jovanovića „Takovski ustanak“ iz 1895. godine. Neizostavna stanica bio je i Muzej rudničko–takovskog kraja i Legat braće Nastasijević u Gornjem Milanovcu. Muzejska postavka obuhvata period vladavine dinastije Obrenović, prikazuje nastanak Gornjeg Milanovca i pruža jasnu sliku društvenog, kulturnog i političkog života Srbije u 19. veku. U okviru posete, u tzv. „Brkovića kući“ predstavljena je i stalna postavka posvećena braći Nastasijević – porodici koja je svojim stvaralaštvom ostavila dubok trag u srpskoj kulturi. Braća Nastasijević ostaće upamćena po izuzetnom umetničkom daru, bogatom opusu i iskrenoj ljubavi prema nacionalnom identitetu i kulturi.

Učenici su, pored svakodnevnih radionica, imali priliku da posete i značajne spomenike srpske duhovne i kulturne baštine. Tokom obilaska manastira Vraćevšnice, obišli su i konak igumanije Ane, kao i konak babe Višnje - majke kneza Miloša Obrenovića, koji se takođe nalazi u okviru manastirskog kompleksa. Pored toga, posetili su i konak kneza Miloša u Gornjoj Crnući, mesto od izuzetnog istorijskog značaja, koje svedoči o svakodnevici, načinu života i društvenim prilikama u epohi u kojoj je knez Miloš živeo.

- Mi smo ovim različitim izletima zaokružili priču o dinastiji Obrenović i o delu njihove junačke borbe, odnosno o Miloševoj sposobnosti da pregovara sa Turcima, o njegovoj nadarenosti i kasnije o životu kneginje Ljubice i njihovih sinova Milana i Mihaila. Deca su sve veoma lepo ispratila i slušala i verujem da su dosta toga naučili. Bez obzira na ove posete i izlete kada smo obilazili istorijska mesta, učenici su svakodnevno u popodnevnim satima odradili predviđeno trajanje radionica kaligrafije i ikonopisanja i zaista su uradili veoma lepe radove. Tako da je naš cilj ostvaren, a to je da napravimo radove i da učenici upoznaju način na koji se ikone rade, ali i da nauče da čuvaju i vole svoj jezik i pismo, kao i da budu bliski sa svojim istorijskim precima i da to poštuju – pojašnjava Stojanovićeva.

Projekat Letnja škola kaligrafije i ikonopisanja „Putevima Zaharija Orfelina“ je finansiran od strane Ministarstva znanosti, obrazovanja i mladeži, a organizatori ispred Zajedničkog veća opština Vukovar planiraju u narednom periodu da organizuju za učenike polaznike pomenute Letnje škole i njihove nastavnike i roditelje u Srpskom kulturnom centru u Vukovaru izložbu radova kako bi se, još jednim lepim druženjem, prisetili boravka na Rudniku.

*Ovaj tekst je nastao u sklopu projekta „Tu gdje živimo“ koji je podržao Fond za poticanje pluralizma i raznovrsnosti elektroničkih medija Agencije za elektroničke medije.