Od strane SDSS-a predano 37 kandidacionih lista za dopunske izbore

Za dopunske izbore koji će biti održani 5. oktobra 2025. godine, Samostalna demokratska srpska stranka predala je ukupno 37 od 45 mogućih kandidacionih lista u opštinama, gradovima i županijama u kojima na redovnim izborima nije zadovoljen garantovani broj većnika srpske nacionalne manjine. Procentualno je predano 82,2% mogućih kandidacionih lista što je za desetak procenata više u odnosu na dopunske izbore pre četiri godine.

Stranačke liste predane su za svih sedam županijskih Skupština (Osječko-baranjska, Vukovarsko-sremska, Zadarska, Požeško-slavonska, Primorsko-goranska, Istarska i Sisačko-moslavačka). U pet županija lista SDSS-a je jedina kandidaciona lista, dok će u dve (Sisačko-moslavačka i Vukovarsko-sremska) biti konkurencija u vidu drugih stranačkih lista. Ukupno je u raspodeli sedam većničkih mandata.

Za Gradska veća i ukupno 12 mandata, SDSS je predao svih 11 mogućih lista (Pula, Vrlika, Knin, Drniš, Osijek, Petrinja, Slunj, Otočac, Daruvar, Slatina i Obrovac), a izbornu konkurenciju imaće za Gradsko veće Petrinje i Slunja.

Od 27 opština u kojima će se birati na dopunskim izborima, SDSS je predao izborne liste u njih 19 (Tompojevci, Nijemci, Zemunik Donji, Polača, Lišane Ostrovičke, Gračac, Okučani, Gornji Bogićevci, Garčin, Zdenci, Sopje, Mikleuš, Štefanje, Đulovac, Sokolovac, Plitvička Jezera, Topusko, Sunja i Majur). Osim za Opštinsko veće Sunje, Mikleuša i Garčina, u svim ostalim sredinama lista SDSS je jedina kandidaciona lista. Za popunu Opštinskih veća srpskom manjinskom kvotom u ovim sredinama je na raspolaganju 22 mandata.

Samostalna demokratska srpska stranka nije predala izborne liste u osam opština (Lovas, Trnava, Ernestinovo, Čeminac, Vrsi, Berek, Lasinja i Josipdol), dok će za Opštinsko veće Lovasa SDSS podržati nezavisnu kandidacionu listu. Kandidaciona lista SDSS-a predana je u Opštini Borovo u kojoj se bira predstavnik hrvatskog naroda u Opštinsko veće. Izborne liste, stranačke ni nezavisne, nisu predane za Opštinska veća Vrsi i Ernestinova.

Ironija izbora ili nova nada za suživot?

U čak 51 gradu i opštini od njih 75, dakle u dve trećine, istaknuta je samo po jedna kandidaciona lista, što znači da su pobednici već poznati, odnosno da su izbori samo formalnost. Te kandidacione liste otkrivaju i neke zanimljivosti. U Opštini Berek, u čije Opštinsko veće treba izabrati jednog većnika srpske manjine, svoju je listu istaknuo samo HDZ, a u Borovu gde svog većnika biraju Hrvati koji su tamo manjina, to je učinio SDSS.

Takođe, izbor 14. gradskog većnika zaintrigirao je deo belomanastirske javnosti jer otvara mogućnost sklapanja novih koalicija i narušavanja relativno stabilne HDZ-ove većine u Gradskom veću, u kome ta stranka ima potrebnu većinu. U aktuelnom sazivu Gradskog veća HDZ ima sedam mandata, tri mesta su pripala kandidatima s nezavisne liste Ivana Juratovca, dva većnicima iz redova SDP-a i jedno SDSS-u. Nije teško izračunati kako bi jedna ruka više mogla da napravi priličan nered prilikom izglasavanja važnijih odluka. Sudeći po kandidacionim listama, 14. član Gradskog veća biće Tibor Sloboda, kandidat grupe birača, jer Gradska izborna komisija do završetka roka nije zaprimila ni jednu drugu kandidaturu. Gradonačelnik Belog Manastira Igor Pavelić naglasio je da je za sada sigurno da do pat-pozicije neće doći, ne samo zbog dobrih odnosa s predstavnicima mađarske zajednice nego i zbog činjenice što se većnici sa nezavisne liste Ivana Juratovca nisu nikome priklonili, ponašaju se korektno i glasaju nezavisno, prema svojoj savesti.

Planirano 89, a biraće se 75 većnika

Na redovnim lokalnim izborima u maju izabrano je 218 većnika iz manjinskih redova ili iz reda hrvatskog naroda, što znači da ih je na dopunskim izborima trebalo izabrati još 89, ali već sada je jasno da će ih se birati 14 manje, njih ukupno 75. Među njima je i sedam većnika koje Hrvati biraju iz svojih redova u šest opština u kojima su u manjini, po jednog u Dvoru, Končanici, Jagodnjaku, Borovu i Trpinji, a dva u Kistanjama.

Na dopunskim izborima mogu birati i biti birani samo birači iz reda nacionalnih manjina ili hrvatskog naroda za koje se ti izbori provode, koji imaju prebivalište na području opštine, grada ili županije u kojoj se izbori održavaju. Zastupljenost nacionalnih manjina u lokalnim većima i skupštinama uređuje Ustavni zakon o pravima manjina, a za određivanje broja pripadnika neke manjine u predstavničkom telu merodavni su službeni rezultati popisa stanovništva.

Ovaj tekst je sufinansiran od strane Ministarstva informisanja i telekomunikacija Republike Srbije u okviru projekta „Temelji srpskog identiteta u Hrvatskoj“.