Promovisana knjiga o vukovarskoj porodici Mihailović

Nakon što je krajem juna ove godine objavljena knjiga o Jovanu Gavriloviću, vukovarski istoričar Borivoj Čalić 23. decembra predstavio je i drugu koja govori o vukovarskoj porodici Mihailović. Obe knjige objavljene su u ediciji pod nazivom Stari Vukovar – ljudi, mesta, događaji koju je pokrenuo Srpski dom i obe su nastale na osnovu Čalićeve knjige Tragovi u trajanju objavljene 2014. godine u kojoj je autor već obradio znamenite ličnosti Vukovara, ali je u međuvremenu došao do novih zanimljivih podataka i saznanja koja zaslužuju da budu publikovana.

Vukovarska porodica Mihailović je po mnogo čemu bila značajna, a pogotovo zbog svog kulturnog delovanja i zbog svoje visoke nacionalne svesti.

- Najznačajniji iz ove porodice bio je svakako Justin Mihailović koji se od svoje rane mladosti pretplaćivao na knjige, koji je pisao dnevnik i samoinicijativno učio latinski jezik i tako nadopunjavao svoje obrazovanje koje je smatrao nedovoljnim. Vrlo rano je uspostavio vezu, a nedugo zatim i poznanstvo s Vukom Karadžićem i prihvatio je njegov program odmah i potpuno, bez ikakvih ograda i rezervi. Sakupljao mu je narodne pesme, reči za rečnik i sve to mu slao u pismima. Vuk je u Vukovaru boravio 14 puta, a zimu 1837/38. je i proveo u Vukovaru gde mu je krug Justinovih prijatelja prepisivao sakupljene pesme i pripremao ih za štampu. Vuk je tada bio u teškom stanju. Umrlo mu je dvoje dece tako da se u Vukovaru na neki način oporavio, a oni su mu pomagali da te pesme pripremi za štampu, pomagali mu da i dalje sakuplja reči i narodne pesme. Justin se s Vukom dopisivao, bio je jedan od revnosnih sakupljača i pretplatnika, a agitovao je da se i drugi pretplaćuju na knjige i Vuk to u jednom pismu i pominje osećajući tu njihovu pažnju i posvećenost. „Ja znam da ni u kakvom mjestu naroda našega nemam više takovijeh prijatelja kao u Vukovaru“, napisao je. Iz te njihove prepiske izbija jedna velika prijateljska pažnja – ističe Čalić.

Značajni su bili i drugi članovi ove porodice poput Justinovog sina Riste koje je bio doktor prava, kraljevski javni beležnik i autor dragocene knjižice Iz prošlosti Vukovara obzirom na tamošnje Srbe.

- Rista Mihailović bio je predsednik crkvene opštine i istraživao je crkvenu arhivu i ta knjiga je rezultat tog njegovog rada, a istorija ga pamti i kao prvog prevodioca Hajneove poezije na srpski jezik. Pesme je pisao i sam i objavljivao ih u časopisima i čak je preveo na nemački jezik i objavio pesmu Početak bune protiv Dahija. Iz druge grane te porodice najpoznatiji član bio je Branko Radičević čija mati Ruža je rođena u Vukovaru 1802. godine, ali bilo je tu i drugih zanimljivih ličnosti koje su stigle u same vrhove srpske kulture. Vukovarski potomci su i akademici i profesori Bogdan i Pavle Popović, Justinov čukununuk Dejan Medaković, a iz ove druge grane jedan od najčuvenijih je Georgije Mihailović, lekar koji je bio veliki kolekcionar starih srpskih knjiga. Porodična strast prema starim knjigama je i dovela do toga da je i on to počeo da radi i što ga je navelo da napiše bibliografiju svih srpskih knjiga objavljenih u 18. veku. Bibliografija je izašla 1964. godine i od 400 knjiga koje su u njoj opisane čak 264 bile su iz njegove lične biblioteke, a od tog broja 44 knjige bile su apsolutni unikati, odnosno jedini poznati primerci. Sve to već dovoljno govori o značaju ove vukovarske porodice – zaključuje Borivoj Čalić.

Ideja edicije koju je pokrenula Ustanova u kulturi Srpski dom je da se materijal koji je objavljen u Čalićevoj knjizi Tragovi u trajanju fragmentuje, da pojedine ličnosti budu objavljene u zasebnim knjigama i da na taj način sve bude dostupnije široj čitalačkoj publici.

- Želja nam je da na ovaj način povećamo vidljivost onoga što je Čalić sažeo u toj svojoj knjizi jer postoji već čitav niz novih podataka koji su dopunjeni, objavljeni i promovisani kroz predavanja i u ovoj ediciji. Mislim da je to jedan dobar način da predstavimo bogato nasleđe Srba u Vukovaru koje je evidentno i za koje mnogi od nas nisu ni znali da postoji. Pozivamo i druge autore da se uključe i svojim radom doprinesu da ova edicija, kao jedna noseća ideja, bude još bogatija novim izdanjima i pričama – rekao je tom prilikom direktor Srpskog doma Nebojša Vidović.

Srpski dom nastoji da okupi autore koji bi pisali o svemu što je značajno za vukovarske Srbe i da se priče o njihovom životu i radu u prošlosti Vukovara čuju dalje od njegovih granica. Borivoj Čalić je tom nastojanju već dao ogroman doprinos i svakako bi bilo dobro da se uključe i drugi koji imaju o čemu da pišu i koji su vični peru, rečeno je između ostalog na promociji.