Ustaški grafiti i poruke mržnje prema Srbima ponovo osvanuli u Karinu Gornjem

Mesto Karin Gornji smešteno je u severnom delu Dalmacije, osam kilometara jugozapadno od grada Obrovca kojem administrativno pripada i deset kilometara severoistočno od grada Benkovca.
Pre poslednjeg rata u Gornjem Karinu, prema podacima popisa stanovništva iz 1991. godine, živelo je 876 stanovnika, od čega su njih 851 bili izjašnjeni kao Srbi, troje Hrvati, petoro Jugosloveni i sedamnaest ostalih. Nakon rata 1995. godine Srbi iz ovog mesta, smeštenog uz samu obalu Karinskog mora, proterani su sa svojih ognjišta kao i njihovi sunarodnjaci iz ostalih delova Hrvatske, a u većinu njihovih domova, u mesto Karin Gornji, doseljeni su Hrvati iz Bosne i Hercegovine.

Pravoslavni hram Svete Nedelje, sagrađen 1985. godine, u koji su godinama pre rata na poklon čudotvornoj ikoni koja se u njemu nalazila dolazili brojni pravoslavci i katolici, do temelja je miniran godinu dana nakon rata, avgusta meseca 1996. godine.

Upravo ruševine tog hrama samo u poslednjih godinu dana četiri puta služile su pojedincima da ispoljavaju bolesnu mržnju, gnev i frustraciju od koje se, kada su Srbi u pitanju, ni decenijama nakon rata osloboditi nikako ne mogu. Proustaški stavovi i govor mržnje, primitivizam i vandalizam, poslednjih dana ponovo su osvanuli u Karinu Gornjem, samo nekoliko dana nakon što je u ovom kraju, na praznik Bogojavljenje, ponovo oživljen pravoslavni običaj plivanja za časni krst.

Povodom dešavanja u Karinu saopštenjem u kojem se „najoštrije osuđuje nacionalizam i  vandalizam svake vrste“ oglasila se i Eparhija dalmatinska.

- Ovih dana smo, nažalost, ponovo svedoci nacionalno motivisane mržnje i primitivizma koji su se manifestovali neprimerenim, a i nepismenim porukama ispisanim na ostacima Hrama Svete velikomučenice Nedelje u Karinu Donjem. Skaradni napisi („Ubi Srbina“, „Traktori 91“, „Ustaše“, „Mi Hrvati“) i ustaška obeležja pojavila su se na ruševinama hrama 7. februara ove godine, a brusilicom su prerezani katanac i rešetke na ulaznoj kapiji – navodi se u saopštenju.

Iz Eparhije poručuju da ovaj događaj nije usamljen u ovim krajevima Dalmacije i da je samo pokazatelj kako pojedinci i dalje žive zarobljeni u prošlosti, narušavaju mir i nastoje izazvati nove sukobe.

- Ovaj događaj, koji na nesreću nije usamljen u našim krajevima, samo je dokaz da uprkos proteklom vremenu i svim naporima da srpski i hrvatski narod ovde žive u miru i dalje, postoje pojedinci zarobljeni u prošlosti koji, ubodeni otrovnom žaokom mržnje, opetovano nastoje da taj mir naruše i izazovu neke nove sukobe. Hrišćanin nikada ne zaboravlja jednu od najvažnijih Božjih zapovesti: „Ljubi bližnjega svoga kao samoga sebe“ i bez obzira da li pripada pravoslavnoj ili rimokatoličkoj konfesiji, od te zapovesti ne odstupa. Imajući to na umu najoštrije osuđujemo svaki čin mržnje, a u svojim molitvama ištemo od Gospoda da počinitelje takvih dela oslobodi od zla i rđavih misli i pomogne im da se okrenu životu u jevanđelskoj ljubavi i Hristu! - stoji u eparhijskom saopštenju.

O porukama mržnje i ustaškim grafitima ispisanim na ruševinama crkve Svete nedelje u hrvatskom Saboru govorila je i saborska zastupnica Anja Šimpraga.  

- Prošlo leto prisustvovala sam svetoj Liturgiji u porti srušenog hrama, uoči koje su prebojane poruke mržnje prema Srbima napisane nekoliko dana ranije. Nakon tri meseca isto se ponovilo, i pre tri dana, samo su ovaj put „umetnici“ bili nešto rečitiji i očito su na raspolaganju imali više vremena. I stoji tamo „Za dom spremni“ , „Ubij Srbina“, „Ustaše 91“, nacrtan je traktor i sve to na ruševinama. Ovaj put „ukrašena“ su i vrata koja su čuvala ono što je ostalo. A u Karinu Gornjem, 700 metara od porušenog hrama, plivalo se ove godine na Bogojavljenje za časni krst, prvi put nakon 70 godina u Dalmaciji. Ne želim verovati da je ovo poruka nama Srbima u Dalmaciji – navela je u svom obraćanju Šimpraga, dodajući da smatra svojom dužnošću o ovome govoriti, isto kao što je srpska zajednica dužna očuvati svoje običaje, kulturu, veru, jezik i svoj identitet.

Šimpraga je poručila da ovakve poruke ne smeju obeshrabriti pravoslavne Srbe da se mole Svetoj Nedelji i da, i dogodine, plivaju za časni krst u Dalmaciji.

Nakon poslednjih događaja u Karinu Gornjem čeka se na reakciju nadležnih institucija. U slučaju Srba koji su i protekle godine hapšeni u Dalmaciji, a povodom sadržaja koje su objavljivali na svojim društvenim mrežama, institucije su na području Dalmacije reagovale u više navrata.

Preteće poruke mržnje, javno ostavljane u komentarima ispod sadržaja koje su naši mediji objavljivali, vezanih za život i negovanje običaja pravoslavnih Srba u Dalmaciji, daleko su konkretnije i ozbiljnije od spornih pesama, isto kao i grafiti u Karinu Gornjem u kojem i danas žive pravoslavni Srbi rođeni u tim krajevima.

*Ovaj tekst je nastao u sklopu projekta „Tu gdje živimo“ koji je podržao Fond za poticanje pluralizma i raznovrsnosti elektroničkih medija Agencije za elektroničke medije.