Ikonostas delimično restaurisan

Radovi na ikonostasu započeli su istražnim radovima 2021. godine iz kojih je iznedren celokupan plan radova na ikonostasu dok su radovi na ikonostasu započeli 2024. godine. Radi se o jednoj zahtevnoj proceduri i u tehničkom i u finansijskom smislu.

- Danas smo govorili o napretku radova na ikonostasu koji su još uvek u toku s obzirom da je završena samo jedna prva faza koja uključuje naše konzervatorsko-restauratorske radove i radove na arhitekturi samog ikonostasa. Radovi su zahtevni jer iziskuju dosta ručnog rada i zahteva angažovanje više ljudi. Samo za ovaj deo restauratorskih radova izdvojeno je za sada preko 150 000 evra od čega negde oko tri četvrtine otpada na troškove samog rada ljudi dok se ostatak odnosi na direktne troškove materijala – istakao je direktor Hrvatskog restauratorskog zavoda Boris Mostarčić.

Samu prezentaciju o tome šta je i na koji način do sada urađeno na ikonostasu predstavila je konzervator restaurator Ana Šapina.

- Kroz kratki osvrt na istorijat ikonostasa prezentovala sam istraživanja koja su provedena na izvornim delovima ikonostasa, kao i predlog radova koji je napravljen na temelju tih istraživanja. Nakon toga sam detaljnije predstavila konzervatorsko-restauratorske radove na vratima ikonostasa koja su nedavno i montirana na svoje izvorne pozicije – naglasila je Ana Šapina.

Pozlate na ikonostasu koje danas mogu da se vide nakon njegove delimične restauracije su autentične i otkrivene su prilikom restauracije s obzirom da su vremenom bile premazane. Takođe, radilo se i na izradi rezbarije na samom ikonostasu tako što su izvorne rezbarije koje su nedostajale izrađivane u Hrvatskom restauratorskom zavodu dok je novu rezbariju koja je jednim delom postavljena na ikonostasu izradio je protomajstor Dušan Milisavljević iz Batajnice.

- Ovo što danas vidite ovde kao što su pozlate, lazure na srebru i ostala obojenja to su izvorni slojevi koji su očišćeni i na kojima su retuširana neka sitna oštećenja koja su bila vidljiva – rekla je konzervatorka prilikom prezentacije.

Obnova hrama i dalje u toku

Hram Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana u Borovu izgrađen je 1762. godine u kasnobaroknom stilu dok je ikonostas nastao nekoliko godina kasnije i smatra se da je delo Jovana Isailovića starijeg iz Dalja i njegovog učenika Grigorija Jezdimirovića iz Borova. Tokom Drugog svetskog rata ikonostas su demolirale ustaše, a mnoge ikone su ukradene tako da danas nedostaje sedam originalnih ikona. Sam hram pretvoren je u rimokatolički, a po procenama nakon rata učinjena materijalna šteta bila je veća od milion tadašnjih dinara.

S vremenom crkva je obnavljana u više navrata, a trenutno se radi na njenoj generalnoj obnovi što svakako uključuje i restauraciju ikonostasa.

- Nakon pet godina kako su počeli radovi na našem ikonostasu danas smo prisustvovali prezentaciji svih radova koji su urađeni u prvoj zoni. Moram da napomenem da to nije u potpunosti završena prva zona, a na ikonostasu su trenutno reprodukcije originalnih ikona. Nadam se da će tokom ove godine u potpunosti biti prva zona završena – rekao je borovski paroh protonamesnik Dragan Serdar.

Očekivanja su da će 2028. godine ikonostas biti u potpunosti završen.

- Stvari su se tako posložile da smo uspeli da steknemo naklonost Zavoda i restauratora koji su nas podržali u ovom poduhvatu. Zato im dugujemo veliku zahvalnost s obzirom da su na sebe preuzeli kompletno finansiranje, sanaciju, obnovu i rekonstrukciju svih ovih originalnih elemenata tako da našu crkvenu opštinu ovi poslovi ne koštaju ništa – zaključuje protonamesnik Serdar.

Obnova hrama je i dalje u toku i trajaće još nekoliko godina s obzirom da se radi o celokupnoj obnovi hrama. Pored ikonostasa ostaje još da se uredi kompletan mobilijar hrama što svakako zahteva veća finansijska sredstva.