Sećanja na rat i mir

Proslava Dana opštine Erdut i tridesetogodišnjeg jubileja od usvajanja Erdutskog sporazuma, dokumenta koji je postao simbol završetka rata i početka procesa mirne reintegracije itekako je značajan događaj za Srbe koji su ostali da žive u Hrvatskoj, ali i za sve ostale građane RH. Istorijski značaj prekida oružanih sukoba koji su trajali od 1991-1995. godine i uspostavljanje mira u Erdutu do sada je istican od strane mnogih političkih zvaničnika i bivših učesnika mirovnog procesa, kako srpskih, tako i hrvatskih te je u tom kontekstu proteklo i ovogodišnje svečano obraćanje prisutnih političkih zvaničnika koji su se tokom govora prisetili svih napora, zadataka i dijaloga koji su doveli do potpisivanja tog dokumenta.

Kao domaćin veliku zahvalnost i dobrodošlicu svim uzvanicima ukazao je načelnik Opštine Erdut Jugoslav Vesić koji je pored navedenog izrazio i veliko zadovoljstvo što je Erdut čitavih 30 godina sa svim svojim mestima, opština koja spaja ljude, podstiče zajednički život i gradi budućnost bez podela. U kontekstu odnosa kvaliteta života i broja građana u periodu od pre 30 godina, Vesić je istakao kako je nekada bilo puno ljudi koji su imali puno manje, a da je sada malo ljudi koji imaju puno više.

- Kroz taj period se radilo puno na infrastrukturi i na još nekakvim stvarima, ali nažalost veliki broj mladih sugrađana je otišao. Ono što je bitno to je da opštinska uprava radi maksimalno na tome da obezbedi kvalitetne uslove za život. Kao pogled u budućnost, rekao bih da je dobro to što živimo jedni sa drugima a ne jedni pokraj drugih. Sredina nije zagađena, svi žive jednim kvalitetnim i dobrim ne suživotom, nego životom. Svi problemi koje imamo su isti svima i rešavamo ih zajednički, ne gledamo ko je koje nacije ili vere. Na našu sreću, u zadnje vreme imamo i određen broj mladih koji se vraćaju, kupuju se kuće i polako se popravlja demografska slika posle egzodusa mladih koji su ulaskom Hrvatske u EU otišli sa ovih prostora. Problema takođe uvek ima, ali uglavnom su to oni problemi koji su zastupljeni na nivou šireg regiona. Ono što mi radimo to je da kroz dosta naših institucija vodimo računa o podsticanju mladih na poljoprivredu, na otvaranju OPG-ova i obrta. Mislim da smo sad u fazi kada možemo reći da ovde nije toliko loš život, radne snage fali i svako ko želi može da se zaposli. Mi kroz naš Poduzetnički razvojni centar gledamo da zaposlimo domaće mlade ljude, da ih edukujemo i aktiviramo te na taj način utičemo na kvalitet života u našoj opštini - rekao je Vesić.

„Praznik mira i ljubavi“

Dan opštine Erdut ove godine proslavljen je na nešto malo drugačiji način nego do sada. Ključne aktivnosti svečanosti nisu toliko obuhvatale osvrt na dosadašnje realizovane infrastrukturne i ostale projektne aktivnosti kako to često biva, nego se centralna tema odnosila na međusobni život u toj zajednici tokom tridesetogodišnjeg perioda. Načelnik je podsetivši na značaj i važnost mirnog života na ovim prostorima, 12. novembar okarakterisao kao praznik mira i ljubavi, potkrepivši to činjenicom da je unazad 10 do 15 godina sklopljeno 50  mešovitih brakova, zbog čega je ocenio da se zajednički život vidno normalizovao u toj opštini.

Stanovništvo na području Opštine Erdut trenutno čini broj od oko 5700 ljudi. Premda je nekada taj broj bio puno veći, kvalitet življenja u toj opštini nastavlja da se razvija. To je potvrdio i dugogodišnji predsednik Opštinskog veća Jovo Vuković koji je od početka osnivanja Opštine na toj funkciji.

- Ovaj dan specifičan je po tome što je značajan kako za nas, tako i za sve u RH, 30 godina nije mali jubilej. Opštinsko veće posle mirne reintegracije 98. godine ustanovilo je ovaj dan kao Dan opšine jer smo smatrali da je on od istorijske važnosti za ove prostore. Teško je ukratko da opišem sve ono što se događalo u proteklom periodu, vidljiv je ekonomski napredak a ono što je još važnije to je da ljudi mirno i zajedno žive i da je Opština Erdut tu kao Opština svih građana bez obzira na nacionalnost - poručio je Vuković.

„Najuspešnija mirovna operacija Ujedinjenih naroda u istoriji“

Značaj ovog jubileja je pored mnogobrojnih srpskih političkih predstavnika i crkvenih velikodostojnika svojim dolaskom potvrdio i nekadašnji ministar vanjskih poslova i potpredsednik hrvatske Vlade Mate Granić te tadašnja predsednica Nacionalnog odbora za ostvarivanje programa uspostave poverenja, ubrzanog povratka i normalizacije života na ratom stradalim područjima RH Vesna Škare Ožbolt koja se prisutnim gostima obratila uživo preko videa. Osvrnuvši se na tadašnje mirovne procese zasnovane na potpisivanju Erdutskog sporazuma, pripisujući mu ogromnu ulogu za sve građane jednako, spomenuti učesnici mirovne misije su ga okarakterisali kao najuspešniju mirovnu operaciju Ujedinjenih naroda u istoriji.

- Kada smo došli u Dejton, prva dva dana smo isključivo razgovarali o mirnoj reintegraciji hrvatskog Podunavlja. Tražili smo od SAD-a da daju svog voditelja misije, jednako tako da se vremenski tačno utvrdi koliko će trajati da se srpska manjina zaštiti na najbolji mogući način i po najboljim evropskim standardima - rekao je između ostalog Granić podsećajući se na svoje učešće u spomenutoj misiji i dodao kako zbog nje trebaju biti svi ponosni i u tom duhu da nastave svoj život.

Predsednik SDSS-a Milorad Pupovac ističući da je bilo mnogo uspeha i izazova zastupljenih za vreme i nakon potpisivanja Erdutskog sporazuma a koji su postignuti i prevaziđeni trudom, radom i voljom tadašnjih političkih zvaničnika kako sa hrvatske, tako i sa srpske strane,  naglasio je da je sada najveći izazov sačuvati postignute uspehe od pre 30 godina.

Veliki značaj i pažnju u kontekstu očuvanja kulturne autonomije i nacionalnog identiteta, Srbi su tada dobili osnivanjem institucije Zajedničkog veća opština koje za glavni cilj ima upravo da u tom kontekstu deluje na prostorima i opštinama Vukovarsko-sremske i Osječko-baranjske županije i na taj način vodi brigu o pripadnicima srpske zajednice. Predsednik ZVO-a Dejan Drakulić je tokom obraćanja podsetio na neka otvorena pitanja, ali i određenu stagnaciju u rešavanju problematike kada je reč o statusu ZVO-a.

- Stupanjem na snagu ovog sporazuma i donošenjem rezolucije Veća bezbednosti, ljudima na ovom prostoru se ponudio tračak nade i završetak stradanja. Tačkom 12 Erdutskog sporazuma predviđena je obaveza tadašnje prelazne uprave da obezbedi srpskoj zajednici osnivanje Zajedničkog veća opština. Institucija je formirana sporazumom 23. maja 1997. godine ali je tek 15. januara 1998. godine Vlada RH donela odluku o osnivanju kojom su, između ostalog, definisane određene specifičnosti i prava srpske zajednice, ali je i dosta toga ostalo otvoreno da se rešava tokom narednog perioda. Jedno od takvih pitanja je i status Zajedničkog veća opština koje ni danas nije rešeno na adekvatan način te nakon 30 godina nisu pokrenuti razgovori oko statusa, načina finansiranja i nadležnosti institucije - istakao je Drakulić nakon čega je izrazio zahvalnost svim ljudima koji su u tom trenutku imali viziju u kojoj je neophodno pristupiti postupku mirne reintegracije i koji su imali hrabrosti da se prihvate realizacije tog postupka pored mnogih zastupljenih prepreka, kako u domaćim, tako i u spoljnim redovima.

Kraj svečanosti obeležen je dodelom nagrada koje su Opština Erdut i Zajedničko veće opština uručili zaslužnim pojedincima za učešće i doprinos u procesu ove mirovne misije. Tako su specijalna priznanja dobili spomenuta Vesna Škare Ožbolt, tadašnji načelnik Kancelarije za odnose s javnošću Vlade RH Ivica Vrkić i predsednik Glavne skupštine SDSS-a Vojislav Stanimirović.